Home

Bureau

Diensten

Projecten

Downloads

Offerte

bouwhistorische opname Leiden | Nieuwe Rijn 2

object:

bouwjaar:

opdrachtgever:

architect:

werkzaamheden:

datum:

 

omschrijving:

Woon-winkelhuis

1767

Rijn Wonen

Casper Vos

bouwhistorische opname

begin 2016

 

 

Vermoedelijk was het erf aan de Nieuwe Rijn 2 al voor 1360 bebouwd. Medio 16e eeuw betreft het een woonhuis dat vooral door de rijkere inwoners van Leiden wordt gekocht of verkocht. In 1721 wordt het pand aangekocht door Jan de Ridder en fungeert het voor het eerst als tabakshandel. Het pand wordt in 1734 overgekocht door Ebert Waller. Het is niet duidelijk of hij het verbouwd heeft, of zijn zoon nadat deze in 1742 het pand overnam. Qua architectuur is de verbouwing te te dateren op de eerste helft van de 18e eeuw, als zijnde een halsgevel met klauwstukken4. De publicatie over de brand in 17675 meldt echter dat “….het huis van Weduwe Gijsbert Waller, genaemd de Visfer, waerin Tabaks-Negotie gedreven wordt, en dat federt weinige Jaeren uit den grond nieuw gebouwd is……” .

 

Gezien de omvang van de brand op 3 oktober 1766 is het aannemelijk dat het pand in zijn geheel opnieuw werd opgebouwd. Uit de omschrijving van de brand is echter op te maken dat het voorhuis en een klein kamertje, met ‘daeronder zijnde’ kelderkeukens, evenals de voor- en zijgevels niet verwoest zijn. Ook de afbeeldingen in het boek tonen aan dat het pand niet volledig is ingestort. Onderzoek ter plaatse lijkt dit te ondersteunen. In de voorgevel vertoont het metselwerk geen sporen van twee bouwfasen, zoals wel het geval is in de achtergevel. Op de hoeken is gebruikgemaakt van klezoren en bij de gevelopeningen van drieklezoren. Daarnaast is de indeling van de gevel (inclusief de schuifvensters) identiek gebleven en is alleen de hals met klauwstukken verwijderd, waardoor het een lijstgevel geworden is. Ook de kozijnen dateren gezien de profileringen mogelijk van voor de brand.

 

De achtergevel van het hoofdgebouw is opgebouwd uit rode baksteen in kruisverband. Op de eerste verdieping is een tweetal kozijnen aangebracht. De eerste is grotendeels aan het zicht onttrokken door een aanbouw uit vermoedelijk de 19e eeuw. De tweede is in het zicht. De aansluiting van het metselwerk op de kozijnstijl lijkt te suggereren dat de gevel in verschillende perioden gebouwd is. De onderste helft van de eindoplossing vertoont immers afgebroken stenen, terwijl voor de bovenste helft gebruik is gemaakt van koppen in de strekkenlaag en drieklezoren in de koppenlaag. Aannemelijk is dan ook dat het onderste deel van de gevel van voor de brand dateert en vanaf halverwege de eerste verdieping opnieuw is opgetrokken.

 

Volgens de omschrijving zijn een kleine kamer en het voorhuis (voorruimte begane grond) bespaard gebleven. Er zijn geen aanwijzingen dat de huidige materialen dateren van voor de brand. De vloer van de vliering laat echter zien dat deze onderdelen oorspronkelijk op een samengestelde balklaag hebben gelegen en hergebruikt zijn. Tevens zijn de vloerdelen voorzien van losse veren. Mogelijk is de vloer afkomstig uit het huis van voor de brand, maar het is even waarschijnlijk dat ze een andere herkomst hebben.

 

Tussen de keuken- en voorkelder onder het voorhuis zit een kozijn in de wand. Hierdoor werd de keuken van extra daglicht voorzien vanuit het voorhuis. Uit de omschrijvingen valt op te maken dat deze situatie al bestond voor de brand.

In het midden van deze wand zit tevens een toegangsdeur met drempel naar een kelder onder het voorhuis. Deze ruimte is inmiddels opgehoogd en voorzien van beton. Mogelijk is er net als in het buurpand, of in combinatie, een toegang geweest tot de Rijn. Gezien de hijsbalk in de gevel is dit echter niet aannemelijk.

 

 

Heeft u vragen?

Neem  gerust  vrijblijvend  contact  met  ons  op:

Bezoekadres:
Zoeterwoudesweg 23N 
2321 GM Leiden
Postadres:
Schelpenkade 13 
2313 ZT Leiden
Telefoon:
071 5147337
Mobiel:
06 41884179  (Reinoud Boter)
email:
bureau@moned.nl

KvK-nummer: 57516006